Branş Tanıtım: PARA DANS

Branş Tanıtım: PARA DANS

Müzikle Tutkunun Buluşması: Para Dans

Konuşma dilinin olmadığı çağlardan itibaren insanlar tepinerek, seslere kulak vererek yaptıkları hareketlere bir anlam vererek birbirleriyle iletişime geçtiler ve Dans başladı. Dans, ritmik ve estetik hareketleri ile gözlere, bütünleştiği müzik ile kulağa hitap ederek sözlük anlamı yazılamayan güçlü bir lisan olmuştur. Tüm dünyada tek ortak dil ve kültür varlığı olan dans, insanoğlunun sahip olduğu tek anonim sanattır. 

Tekerlekli sandalye dans kullanıcısı Els-Brit Larsson İsveç’te 1968 yılında rekreasyonel ve rehabilitasyon amaçları için bu sporu kullanmış ve tekerlekli sandalye dansının öncülerinden biri olmuştur. İlk yarışma 1975 yılında İsveç’te düzenlenmiş ve tam 30 çift yarışmıştır. İlk uluslararası yarışma ise 1977 yılında düzenlendi. 1984 yılında Almanya’da tekerlekli sandalye dansçıları için ilk Rock’n Roll Avrupa Şampiyonası düzenlendi. Takip eden yıllarda Hollanda, Latin ve Standartta ilk gayri resmi Avrupa şampiyonasına ev sahipliği yapmıştır.

İlk dünya şampiyonası 1998’de Japonya’da düzenlendi. Aynı sene de bu spor IPC’nin yönetimi altına alındı. 2006 dünya şampiyonasında çift-dans iki standart ve üç Latin dansta ilk kez temsil edilmiştir. IPC tekerlekli sandalye dans dünya şampiyonası her iki yılda bir yapılmaktadır.

2016 yılında, bu spor yeniden isimlendirilip markalanarak, ismi IPC Tekerlekli Sandalye Dans Sporundan, Para Dans Sporu olarak değiştirilmiştir. Uluslararası Federasyon da Dünya Para Dans Sporu adını almıştır. Son yıllarda televizyonda “Strictly Come Dancing” ve “Dancing with the Stars” gibi dansı konu alan televizyon programlarının yayınlanması da bu spora büyük ölçüde yarar sağladı. Günümüzde bu spor 29 ülkede yaygın bir şekilde yapılmaktadır.

Dans zemininin yüzey uzunluğu 10 metreden daha az olmayan minimum 250 metrekare ve şampiyona için 350 metrekare olmalıdır. Katılımcılar eğer ihtiyaç duyarlarsa elektrikli sandalye kullanabilirler.

Tekerlekli sandalye dans sporu alt ekstremitelerin etkilendiği fiziksel engeli olan sporcuları içeren zarif ve şık bir spor branşıdır.

Yarışmacılar tekerlekli sandalyedeki bir sporcunun ayakta engelsiz bir partnerle ya da iki tekerlekli sandalyeli sporcu olarak kombine stilde yarışırlar. Grup dansları yalnızca tekerlekli sandalye kullananları ya da engelsiz partnerle birlikte yarışmaları, tek danslar ise tekerlekli sandalye kullanan sporcunun yalnız dansını içerir.

Standart danslar vals, tango, Viyana valsi, yavaş fokstrot ve quikstep iken, Latin Amerika dansları ise samba, cha cha cha, rumba, paso doble ve jivyedir.

Serbest stil /showdance standart dansları veya gösteri için herhangi bir dansı - folk, hip hop, Latin, standart, bale, çağdaş, sokak dansı, salsa, Arjantin, tango, cumbia, oryantal vb -  içerebilir.

1998’den beri bu spor IPC Tekerlekli Sandalye Dans Sporu Teknik Komitesi tarafından koordine edilir ve IPC tarafından yönetilir.

SINIFLANDIRMA

Alt ekstremiteleri etkilenen fiziksel engeli olan sporcular LWD 1 ve LWD 2 olarak iki sınıfta katılıma uygundur. Sporcular spora özgü testlere dayalı fonksiyonel yeteneklerine göre sınıflandırılırlar.

Aşağıda sıralanan beş kriter puanlama sistemi kullanılarak yarışma şartları altında sert bir zeminde test edilir. Tam fonksiyon 2 puan, azalmış fonksiyon 1 puan ve fonksiyon olmadığı durumda ise 0 puan verilir. Toplamda vücudun her iki yanı için beş testte 20 puan kazanılabilir.

Testler:

  • Tekerlek kontrolü; iki elinden biriyle tekerleği hızlandırabilme ve durdurma yeteneği,
  • İtme fonksiyonu; dans partneriyle el teması sağlarken ve tekerleği iterken tekerlekli sandalye hareketlerini kontrol etme yeteneği,
  • Çekme fonksiyonu; dans partneriyle el teması sağlarken ve tekerleği çekerken tekerlekli sandalye hareketlerini kontrol etme yeteneği,
  • Tam kol rotasyonu; tam koordinasyon ve eklemlerin tam ekstansiyonuna ulaşan serbest kolun kontrollü hareketini gerçekleştirme yeteneği,
  • Gövde rotasyonu; denge kaybı olmaksızın gövdeyi tam döndürme yeteneği.

 

Tekerlekli sandalye standart dans sporu ve Latin Amerikan dansları teknik değerlendirmeye göre iki sınıfa ayrılır. 14 puan ve altındaki sporcular LWD 1 olarak sınıflandırılır. 14 puandan daha fazla alan sporcular ise LWD 2 sınıfında yer alır.

Çift danslarda, çiftlerin her ikisi LWD 1’de yer alıyorsa veya çiftlerin toplam skoru 30 puandan az ise LWD 1’de yarışırlar. Çiftlerin her ikisi LWD 2’de yer alıyor ve toplam skor 30 puan ve daha fazlaysa LWD 2’de yarışırlar.

IPC tekerlekli sandalye sporuna uygun olan engeller:

  • Hipertoni; merkezi sinir sistemi hasarını içeren hastalıklar veya yaralanmalardan dolayı
  • Ataksi; multiple skleroz veya serebral palsiden dolayı
  • Atetoz; beyin yaralanmaları veya serebral palsiden dolayı
  • Bozulmuş kas gücü; parapleji, poliomyelit veya spina bifida sonucu olarak vücudun alt yarısındaki veya bacaktaki kaslarda
  • Bozulmuş pasif eklem hareket açıklığı
  • Ekstremite eksikliği; konjenital ekstremite eksikliği, hastalık veya travma sonucu olarak eklemeler veya kemiklerde kısmi veya tam eksiklik
  • Bacak uzunluk farkı; konjenital eksiklik veya travma sonucu olarak

IPC tekerlekli sandalye dans sporuna uygun olmayan engeller:

  • Psikomotor kontrolün, görsel-uzaysal algı, psikomtor fonksiyonların kalitesi, hareketi planlama ve organize etmek için gerekli yüksek seviye kognitif fonksiyonların bozukluğunu içeren mental yetersizlikler
  • İşitme kaybı
  • Ağrı sendromunun neden olduğu immobilizasyon sonrası eklem katılığını ve kas zayıflığını içeren ağrı
  • Eklem dislokasyonu ve stabil olmayan omuz eklemini içeren eklem instabilitesi
  • Kas endurans fonksiyon bozuklukları
  • Motor refleks fonksiyon bozuklukları
  • İstem dışı hareket reaksiyonu