Portre: Tatyana McFadden

Rus Yetimhanesinden Zirveye: Tatyana McFadden

Tarihte büyük başarılara erişen çok az sayıda sporcu var. Onları özel kılan da budur zaten.

Spina bifidaya bağlı olarak omurgasında delikle doğan Tatyana, hayatının ilk altı yılını tekerlekli sandalyesi olmadan bir Rus yetimhanesinde geçirir.

Belden aşağısı felç olan küçük Tatyana, yetimhanede diğer çocuklara ayak uydurabilmek için elleri üzerinde yürümeyi öğrenir. Bugün, belki de onu dünyanın en önemli atletlerinden biri olarak zirveye taşıyan yetimhane koridorlarında güçlenen kollarıydı.

1994 yılında ABD Sağlık Bakanlığı Engelliler Komisyon Üyesi Deborah McFadden bir iş gezisi için Rusya’ya gelir. Rus meslektaşları, ABD’li komisyon üyelerini yakınlardaki bir yetimhaneye götürür. Deborah McFadden, yetimhanenin avlusunda diğer çocuklarla birlikte elleri üzerinde koşturan küçük bir kız çocuğu görür. Görür görmez de içinde ona karşı tarif edilmesi güç bir his uyanır.

Deborah şöyle anlatır o günü: “1994 yılında bir iş gezisi için Leningrad’da gitmiştim. Bizi bir yetimhaneye götürdüler. Etrafta dolaşan pek çok tatlı çocuk vardı. Ama içlerinden biri yanımdan hiç ayrılmadı, sürekli fotoğraf makinemi incelemek istiyordu. Onunla bütün bir gün geçirdim. Ertesi gün tekrar görmeye gittim ve onu evlat edinme kararını verdim”.

Deborah, küçük kızı evlat edinerek ona bir tekerlekli sandalye, soyadını ve yeni bir hayat verir. Öksüz küçük kızın adı artık Tatyana McFadden’dir.

Bir Sporcu Doğuyor

Amerika’da onun için yeni bir hayat başlar. Ama bir süre sonra sağlığı kötüleşmeye başlar. Gücünü artırmak umuduyla spor yapmaya koyulur. Yapabildiği her sporu dener. Tekerlekli sandalye basketbol, yüzme, buz hokeyi, hatta tüplü dalış. Ama tekerlekli sandalye yarışına âşık olur. Yapacağı sporu bulmuştur artık. Onun çocuklukta güçlenen kolları tekerlekli sandalye yarışlarında başarıya ulaşmasını sağlar.

Madalya Rekoru

Tatyana, daha 15 yaşındayken Amerika Birleşik Devletleri kafilesindeki en genç sporcu olarak 2004 yılında Atina Paralimpik Oyunlarında yarışır. Atina’dan bir gümüş, bir bronz ve daha büyük başarılara aç olarak döner ülkesine. İki yıl sonra dünya şampiyonasında 100 metrede rekor kırarak altın madalyaya uzanır. 2008 yılında Pekin Paralimpik Oyunları’nda dört madalya daha kazanır.  2012’de Londra’da üçü altın olmak üzere koleksiyonuna dört madalya daha ekler. Bir yıl sonra, 2013 Lyon’da düzenlenen dünya şampiyonasında altı altın alarak bunu başarabilen tarihteki ilk atlet olur. Tatyana formunun zirvesindedir ve henüz 24 yaşındadır. Rio 2016’da kazandığı 4 altın ve iki gümüşle Paralimpik madalya sayısını 16’ya çıkarır.

2017 yılı da onun için muhteşem geçer. Londra Paralimpik Dünya Şampiyonasında 4 altın madalyaya uzanır.

Tatyana, sadece yarışları kazanmakla yetinmez, 100, 400, 800, 1500 ve 5000 metre yarışlarının dünya rekorlarını da kırar.

Maratonda İnanılmaz Başarı

Eşsiz gücünü maraton yarışlarında da denemeye karar verir genç atlet ve 2009 yılında Chicago maratonuna katılarak birinci olur. Asıl şaşırtıcı bu değildir tabii. 2013 yılında Chicago, Londra, yine Chicago ve New York olmak üzere 4 büyük maratonu (Grand Slam) kazanır. Tarihte bunu engelli ya da engelsiz, erkek ya da kadın olarak başarabilen ilk kişi olur. Bu da yetmez ama ona. 2014, 2015 ve 2016 yılında da tüm bu başarıları bir kez daha tekrarlar.

Başarılar geldikçe yeni meydan okumalara da kendini hazır hisseden Tatyana, 2013 yılında Sochi Paralimpik Kış Oyunları’na katılmak için çalışmaya başlar. Birkaç aylık çalışmayla katıldığı kayaklı koşu yarışında kıl payı altın madalyayı kaçırarak gümüşle yetinmek zorunda kalır.

Engelli Hakları Savaşçısı

Başarılı bir sporcu olmasının yanı sıra duyarlı bir kişiliği de var Tatyana’nın. Elde etmiş olduğu sayısız madalya ve başarı mütevazı kişiliğini değiştiremez. Spordan geriye kalan zamanlarda engellilerin haklarını savunmak için mücadelesini sürdürür. Onun bu mücadelesi sayesinde Amerika’da 2013 yılında engelli öğrencilerin diğer öğrenciler gibi eşit şartlarda spor yapmalarının önünü açacak kanun, ülke çapında yasallaşır. Böylelikle okullarda tüm engelli öğrenciler sporla ilgilenme fırsatı bulur.

Yarış dışı zamanlarında halk avukatlığı yapan Tatyana,  engellilere yönelik her alanda eşitlik için uğraş veriyor. Illinois Bölgesi Spina Bifida Vakfı’nın da yönetim kurulu üyesi olan rekortmen sporcu, çeşitli platformlarda çocuk ve yetişkinlere sağlıklı yaşam konusunda konferanslar veriyor. 

Kalabalık izleyici kitlesi önünde kırılmadık rekor bırakmayan Tatyana McFadden, yakın zamanda hayat hikâyesini anlatan bir kitap yayınladı. Adı mı?: “Bir Başıma”.