İşitme Engellilerde Fiziksel Eğitim

İşitme Engellilerde Fiziksel Eğitim

Günümüz toplumlarında yaklaşık yarım milyon kişide işitme kaybı olduğu belirtilmektedir.

Çocuklarda işitme kaybı okul çağında %1 oranında iki taraflı, bunun 3 katı da tek taraflı olarak görülmektedir. Gençlerde %20’nin üzerinde 20 desibelden daha fazla işitme kaybı tespit edilmiştir. 15-19 yaş arası gençlerin %15’inde basit anlamda kulak çınlaması olarak adlandırılan “kakutinnitus” görülmektedir.

İşitme kaybına bağlı olarak ortaya çıkan iletişim kurulmasındaki zorluklar bireyleri psiko-sosyal yönden çok fazla etkilemektedir. Çünkü kişiler toplumda özellikleri ile değil bu engelleri ile tanınmaktadırlar.

Bunun sonucunda sosyal yaşamdan uzaklaşmakta ve kendi içlerine dönmektedirler.

Bu nedenle, işitme kaybının rehabilitasyonu yanında fiziksel, psiko-sosyal rehabilitasyonun mutlaka gerekli olduğu açıkça ortaya çıkmaktadır. Rehabilitasyonun başarısı sosyal etkinliklere bağlıdır ve bunların içinde en önemlisi şüphesiz sportif ve rekreasyonel aktivitelerdir. Spor çok önemli bir rehabilitasyon şeklidir ve eğitime yardımcıdır.

Bu hizmeti veren ekibi ise 3 ana gruba ayırabiliriz.

  1. Profesyonel grup 
  2. Tıbbi grup: Doktor/Fizyoterapist
  3. Eğitimciler
  4. Sosyal çalışmacılar
  5. Engelli grup (Engelli, ailesi ve yakın çevresi)
  6. Gönüllü grup (vakıf, dernek vb.)

İşitme engellilerde ortaya çıkan ve bilinmesi gereken bazı özellikler bunlara yönelik sporcu eğitim yaklaşımları maddeler halinde aşağıda özetlenmeye çalışılmıştır.

Aşırı Aktivite

ÖZELLİKLERİ: Hareketsiz kalamama, sık sık kıpırdama, ayağını sürümek ve diğer aktif hareketler. (Sesleri duymamaya karşı reaksiyonlar)

HEDEF: Öğrencilere birbirleriyle görsel iletişim kuracak bir pozisyon verin. Gerginliği kontrol edin ve gevşemeyi destekleyin. Uygun motor davranışa ve konuşmaya teşebbüs ettiğinde ona övücü sözler söyleyin.

FİZİKSEL EĞİTİM: Gevşeme teknikleri kontrolün yeniden kazandırılması, paraşüt oyunu, aktif oyunlar, kaba motor beceriler ikili spor ve oyunlar.

Postür

ÖZELLİKLERİ: Sesleri duyabilmek için kompanse edici bir postür geliştirilmektedir. Başın sağa veya sola dönmesi gövdenin önde olması ve duruş hataları gibi.

HEDEFLER: Uygun statik ve dinamik postür modeli oluşturmak, uygun postür cevaplarını kuvvetlendirmek.

FİZİKSEL EĞİTİM: Çok çeşitli fiziksel aktivitelerden yararlanılabilir. Örneğin, yürüme, hafif tempolu koşu, bisiklet, esneklik egzersizleri, dans ve diğer aktivitelerdeki fiziksel gelişim için dirençli egzersizler. Tüm bu egzersizler kardiorespiratuar uygunluğu, esnekliği, kas kuvvetini ve enduransı geliştirerek düzgün postür ve anahtar postural kasların gelişimini sağlayacaktır.

Denge

ÖZELLİKLERİ: Statik ve dinamik denge bozuklukları vardır.

HEDEFLER: Görsel ve etrafın farkında olmayı kullanarak kötü postürü engellemeye çalışılmalıdır.

Eğer kulak içinde bir problem varsa dengeyi sağlamak zordur. O zaman denge için diğer aktivitelere izin vermelidir. Dengeyi kolaylaştırıcı geniş bir destek yüzeyi ve daha aşağıda bir gravite merkezi kullanılmalıdır.

FİZİKSEL EĞİTİM: Fiziksel uygunluğu geliştirici dans, yaratıcı hareketler, jimnastik lokomotor becerilerin geliştirilmesi gereklidir.

Yürüme

ÖZELLİKLERİ: Yürürken ayağını yerde sürümeye yönelik bir eğilim ve ayaklarını yerde sürüklemektir.

HEDEFLER: Doğru yürüme şekli üzerinde durmak ve örnek olmak. Aynaları kullanmak. Görsel ve algılamaya yönelik eğitim verilmelidir.

FİZİKSEL EĞİTİM: Ayakuçları ve topuklar yere vurularak yapılan dans, ritimler lokomotor beceriler ve jimnastik aktiviteleri.

Uygunluk ve Motor Gelişim

ÖZELLİKLERİ: Çocuk tüm motor gelişimlerde kendi yaşıtlarından geride kalır. Burada mutlaka çocuğunun fiziksel uygunluk düzeyi belirlenmelidir.

HEDEFLER: Bireylerin fonksiyon ve kapasitelerine uygun bir program temel olmalıdır.

FİZİKSEL EĞİTİM: Esas becerileri, fiziksel ve motor uygunluğu eğitici bir program. Yüzme, dans, sporlar ve oyunlar.

Davranış Sosyalleşme

FİZİKSEL EĞİTİM: Bireysel sporlar ve oyunları kapsar. Örneğin yüzme, tenis, badminton ve dans. Daha sonra takım sporlarına geçilmelidir.

Konuşma

FİZİKSEL EĞİTİM: Modern dans, aerobik egzersizler, senkronize yüzme, jimnastik, yaratıcı hareketler, düşünce ve hislerini anlatmaya cesaretlendiren keşfedici aktivite hareketleri.

İşitme engelli çocuklarda önerilen sportif aktiviteler ve oyunlarda dikkat edilecek noktalar ise şöyle özetlenebilir.

  1. İşitme problemli kişilerin dengeyi sağlamada zorlukları olabileceği unutulmamalıdır.
  2. Dengeyi sağlayamıyorsa, dönmeyi gerektiren hareketlerden kaçınılmalıdır.
  3. Aletler etiketlenmelidir.
  4. Eğitmenler kendi pozisyonlarına dikkat etmek zorundadırlar. Çünkü katılımcı öğrenci tüm öğretici talimatları görmelidir. Öğrenme için demonstrasyon yapmalı ve görsel yardımlar kullanılmalıdır.
  5. Yarışmaya başlamadan önce katılımcının demonstrasyonları seyretmesi için yeterli zaman verilmelidir.